W latach 2016-2017 realizowaliśmy projekt pt. „ARTE – Centrum Wsparcia i Integracji Przesiedleńców w  Charkowie. Nasze działania były odpowiedzią na sytuację w jakiej znajduje się Ukraina od 2014 roku.

W roku 2014 na wschodzie Ukrainy rozpoczęła się wojna, której konsekwencją jest kryzys społeczno-gospodarczy obejmujący cały kraj. Aneksja Krymu w lutym 2014 oraz rozpoczęcie trwającego do dziś konfliktu zbrojnego na wschodzie Ukrainy miało ogromne konsekwencje dla milionów Ukraińców. Wiele osób zostało pozbawionych dachu nad głową i musiało uciekać z terenów objętych konfliktem. Setki tysięcy ludzi nagle znalazło się w tragicznej sytuacji. Niejednokrotnie zmuszeni sąi zaczynać życie z dala od swoich domów, bez poczucia bezpieczeństwa i możliwości zapewnienia godnego życia swoim bliskim.

Największa liczba Osób Wewnętrznie Przesiedlonych (taki jest ich oficjalny status) przybywa do Charkowa, 1,5 milionowego miasta położonego na wschodzie Ukrainy, 50 km od granicy z Rosją. Charków i obwód charkowski stały się nowym domem dla ponad 180 000 osób z terenów ogarniętych konfliktem. Po zaspokojeniu pierwszych potrzeb tj. znalezienie mieszkania, znalezienie pracy i adaptacji do nowej rzeczywistości, zaczęły pojawiać się inne problemy. Traumy wojenne, cierpienia z powodu straty bliskich czy tęsknota za opuszczanym domem rodzinnym i dawnym życiem spowodowały, że potrzeby związane z  pomocą psychologiczną były ogromne.
Nasza fundacja oraz lokalni psycholodzy postanowiła stworzyć miejsce wsparcia psychologicznego dla przesiedleńców. W 2016 roku dzięki finansowaniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, w ramach programu Polska Pomoc fundacja rozpoczęła działalność ARTE – Centrum Wsparcia i Integracji Przesiedleńców w Charkowie.

Celem projektu było stworzenie przyjaznej i otwartej przestrzeni, w której osoby potrzebujące wsparcia mogły liczyć na profesjonalną pomoc naszych psychologów. Na ulicy Dmitrivskiej 5 udało się stworzyć miejsce, które przez 7 dni w tygodniu działa na rzecz tych, którzy ponoszą konsekwencje konfliktu zbrojnego. Przeprowadziliśmy remont, przystosowując wynajmowane pomieszczenia na potrzeby działalności, a następnie wyposażyliśmy Centrum w sprzęt fotograficzny, filmowy oraz komputery, tak aby mogło ona działać na najwyższym poziomie.

Zadaniem ARTE Centrum było ułatwienie przesiedleńcom start w nowym życiu. By zminimalizować poczucie wykluczenia, postawiliśmy na pogłębienie więzi z lokalną społecznością i współpracę w przestrzeni miasta. Nasi psychologowie udzielali darmowych porad i konsultacji, prowadząc terapie grupowe i indywidualne dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych w oparciu o techniki i metody, które nie były dotąd powszechnie stosowane w Ukrainie. Dzięki zaangażowaniu i determinacji naszych współpracowników udało się stworzyć grupy wsparcia dla rodzin, które utraciły bliskich w wyniku konfliktu. Oferta była skierowana także do osób samotnych i niepełnosprawnych. Działania oraz aktywność Centrum miały miejsce w różnych punktach Charkowa i obwodu charkowskiego. Psychologowie i wolontariusze Centrum regularnie odwiedzali tymczasowe osiedla dla przesiedleńców, domy dziecka oraz szpitalne oddziały pediatryczne. Praca z  podopiecznymi Centrum odbywała się m.in za pomocą arteterapii. W codziennej pracy nasi współpracownicy jako narzędzie w terapii wykorzystywali sztukę, film, fotografię, muzykę. Przy Dmitrivkiej 5 na co dzień funkcjonowały grupy teatralne Magia Teatru, Playback Teatr, a także zespół Szpitalnych Klaunów, czyli terapeutów w przebraniach klaunów, odwiedzających dzieci w szpitalach i domach dziecka. Ważną częścią naszej działalności była także pomoc rodzicom ich dzieciom niepełnosprawnym intelektualnie czy mającym problemy z socjalizacją szkolną.

Sukces i powodzenie pracy ARTE Centrum to w dużej mierze bezinteresowna i ciężka praca wolontariuszy, których zaangażowało się ponad 50. Zostali oni przeszkoleni i zyskali wiedzę oraz umiejętności niezbędne podczas wykonywanych zadań. Co miesiąc mogli oni także korzystać z superwizji psychologicznej.

W ciągu 2 lat działalności ARTE Centrum, z pomocy i wsparcia skorzystało ponad 30 000 osób.

Celem projektu było także podnoszenie kwalifikacji przez naszych współpracowników. Dbaliśmy o to, aby pomoc udzielna w Centrum była w pełni profesjonalna. Sytuacja, w jakiej znalazła się Ukraina skutkuje ogromnym zapotrzebowaniem na wsparcie szczególne psychologiczne. Podczas szkoleń i treningów prowadzonych przez polskich specjalistów z Fundacji F43 największy nacisk kładliśmy na działania z zakresu zespołu stresu pourazowego oraz pierwszej pomocy psychologicznej. Nasi współpracownicy mogli także liczyć na comiesięczne superwizje i konsultacje z polskimi psychologami.

Projekt współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.