W roku 2014 na wschodzie Ukrainy rozpoczęła się wojna, której konsekwencją jest kryzys społeczno-gospodarczy obejmujący cały kraj. Aneksja Krymu w lutym 2014 oraz rozpoczęcie trwającego do dziś konfliktu zbrojnego na wschodzie Ukrainy miało ogromne konsekwencje dla milionów Ukraińców. Liczba ofiar śmiertelnych to 10 000, a rannych 23 000. 1 800 000 osób zostało pozbawionych dachu nad głową i musiało uciekać z terenów objętych konfliktem. Setki tysięcy ludzi nagle znalazło się w tragicznej sytuacji. Niejednokrotnie zmuszeni są zaczynać życie z dala od swoich domów, bez poczucia bezpieczeństwa i możliwości zapewnienia godnego życia swoim bliskim.

Największa liczba Osób Wewnętrznie Przesiedlonych (taki jest ich oficjalny status) przybywa do Charkowa, 1,5 milionowego miasta położonego na wschodzie Ukrainy, 50 km od granicy z Rosją. Charków i obwód charkowski stały się nowym domem dla ponad 180 000 osób z terenów ogarniętych konfliktem. Po zaspokojeniu pierwszych potrzeb tj. znalezienie mieszkania, znalezienie pracy i adaptacji do nowej rzeczywistości, zaczęły pojawiać się inne problemy. Traumy wojenne, cierpienia z powodu straty bliskich czy tęsknota za opuszczanym domem rodzinnym i dawnym życiem spowodowały, że potrzeby związane z pomocą psychologiczną były ogromne.

Fundacja HumanDoc oraz lokalni psycholodzy postanowili stworzyć miejsce wsparcia psychologicznego dla przesiedleńców. W 2015 roku dzięki finansowaniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, w ramach programu Polska Pomoc Fundacja rozpoczęła działalność
ARTE – Centrum Wsparcia i Integracji Przesiedleńców w Charkowie.

Celem projektu było stworzenie przyjaznej i otwartej przestrzeni, w której osoby potrzebujące wsparcia mogły liczyć na profesjonalną pomoc naszych psychologów. Na ulicy Dmitrivskiej 5 udało się stworzyć miejsce, które przez 7 dni w tygodniu działa na rzecz tych, którzy ponoszą konsekwencje konfliktu zbrojnego. Przeprowadziliśmy remont, przystosowując wynajmowane pomieszczenia na potrzeby działalności, a następnie wyposażyliśmy Centrum w sprzęt fotograficzny, filmowy oraz komputery, tak aby mogło ona działać na najwyższym poziomie.
ARTE Centrum ułatwia przesiedleńcom start w nowym życiu. By zminimalizować poczucie wykluczenia, stawiamy na pogłębienie więzi z lokalną społecznością i współpracę w przestrzeni miasta. Nasi psychologowie udzielają darmowych porad i konsultacji, prowadząc terapie grupowe i indywidualne dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych w oparciu o techniki i metody, które nie były dotąd powszechnie stosowane w Ukrainie. Dzięki zaangażowaniu i determinacji naszych współpracowników udało się stworzyć grupy wsparcia dla rodzin, które utraciły bliskich w wyniku konfliktu. Działania skierowane są także do osób samotnych i niepełnosprawnych. Działania oraz aktywność Centrum mają miejsce w różnych punktach Charkowa i obwodu charkowskiego. Psychologowie i wolontariusze Centrum regularnie odwiedzają tymczasowe osiedla dla przesiedleńców, domy dziecka oraz szpitalne oddziały pediatryczne. Praca z podopiecznymi Centrum odbywa się m.in za pomocą arteterapii. W codziennej pracy nasi współpracownicy jako narzędzie w terapii wykorzystują sztukę, film, fotografię, muzykę. Przy Dmitrivkiej 5 na co dzień funkcjonują grupy teatralne Magia Teatru, Playback Teatr, a także zespół Szpitalnych Klaunów, czyli terapeutów w przebraniach klaunów, odwiedzających dzieci w szpitalach i domach dziecka. Ważną częścią naszej działalności jest także pomoc rodzicom ich dzieciom niepełnosprawnym intelektualnie czy mającym problemy z socjalizacją szkolną.

Sukces i powodzenie pracy ARTE Centrum to w dużej mierze bezinteresowna i ciężka praca wolontariuszy, których zaangażowało się ponad 50. Zostali oni przeszkoleni i zyskali wiedzę oraz umiejętności niezbędne podczas wykonywanych zadań. Co miesiąc mogli oni także korzystać z superwizji psychologicznej.

Każdego miesiąca z oferty przygotowanej przez Centrum korzysta od 2 000 do 3 000 osób. Natomiast od maja do grudnia 2016 roku z naszej pomocy skorzystało 16 00 osób. 8 000 w ramach terapii indywidualnych i grupowych oraz 8 000 w ramach działań integracyjnych.

Celem projektu jest także podnoszenie kwalifikacji przez naszych współpracowników. Dbamy o to aby pomoc udzielna w Centrum była w pełni profesjonalna. Sytuacja, w jakiej znalazła się Ukraina skutkuje ogromnym zapotrzebowaniem na wsparcie szczególne psychologiczne. Podczas szkoleń i treningów prowadzonych przez polskich specjalistów z Fundacji F43 największy nacisk kładliśmy na działania z zakresu zespołu stresu pourazowego oraz pierwszej pomocy psychologicznej. Nasi współpracownicy mogli także liczyć na comiesięczne superwizje i konsultacje z polskimi psychologami.

Projekt współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Projekt współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.