W Gruzji wykorzystywanie seksualne nieletnich to wciąż temat tabu. Chcemy, aby lokalni nauczyciele potrafili szybko i skutecznie reagować, gdy rozpoznają, że dzieciom dzieje się krzywda.

Według danych gruzińskiej Rzecznik Praw Obywatelskich w 2020 roku w wyniku gwałtu poszkodowanych było 109 osób, a liczba innych przestępstw na tle seksualnym wyniosła 233. Niemal połowę pokrzywdzonych stanowią osoby nieletnie.

Niestety, regulacje prawne związane z tego typu przypadkami nie są powszechnie wdrażane.

Szkoła powinna pełnić centralne miejsce w zakresie prewencji. Jednak kadry pedagogiczne nie posiadają adekwatnych narzędzi oraz wiedzy, które umożliwiłyby podejmowanie konkretnych działań.

Część pedagogów wciąż woli nie zauważać problemu wykorzystywania seksualnego dzieci, ale spora grupa go dostrzega i odczuwa frustrację z powodu niskiego poziomu świadomości w społeczeństwie. To ich właśnie chcemy aktywizować tak, aby chronili młodych ludzi pozostawionych dotąd samym sobie z tym problemem.

Projekt jest kontynuacją naszych wcześniejszych działań w Gruzji w ramach programów: RITA oraz Polska Pomoc MSZ RP. Ich ideą przewodnią jest zapoznanie gruzińskich pracowników oświaty z systemem profilaktyki przemocy domowej i seksualnej.

W tej edycji zorganizowane jest zarówno szkolenie stacjonarne dla wybranej grupy nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych, jak i cztery webinary prowadzone przez polskich i gruzińskich specjalistów.

Dzięki temu oparta na polskim doświadczeniu i wzbogacona o lokalny kontekst Polityka Ochrony Dzieci Przed Krzywdzeniem zostanie nie tylko wdrożona pliotażowo w dziesięciu wybranych szkołach, ale dotrze do szerokiego grona odbiorców w całym kraju.

Zagadnienia szkolenia:

• Wykorzystywanie seksualne – definicja
• Objawy wykorzystywania seksualnego
• Etapy relacji dziecka ze sprawcą
• Sytuacja psychologiczna dziecka wykorzystywanego seksualnie
• Sprawca
• Rodzic niekrzywdzący
• Kiedy dochodzi do ujawnienia?
• Ujawnienie jako proces
• Jak rozmawiać z dzieckiem o wykorzystywaniu seksualnym?
• Ocena ujawnionych treści. Zebranie informacji/ Zapewnienie dziecku ochrony/ Zgłoszenie wykorzystywania seksualnego odpowiednim organom
• Elementy rozmowy z opiekunem niekrzywdzącym
• Edukacja opiekuna niekrzywdzącego podczas rozmowy
• Polityka wewnętrzna instytucji oświatowej dotycząca reagowania na podejrzenie wykorzystywania seksualnego dzieci.

Projekt „Rozwój gruzińskiego sytemu szkoleń nauczycieli i specjalistów z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej i seksualnej wobec dzieci i młodzieży szkolnej” jest współfinansowany ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu RITA – Przemiany w regionie, realizowanego przez Fundacja Edukacja dla Demokracji

Donor

Przemoc w rodzinie to zjawisko bardzo rozpowszechnione na całym świecie, a także w Polsce. Według raportu przygotowanego przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, co trzecia kobieta w Polsce doświadcza przemoc fizyczną lub seksualną ze strony partnera lub byłego partnera. Wielu mężczyzn i dzieci również doświadcza przemoc w rodzinie. Przemoc w rodzinie ma poważne konsekwencje dla ofiar, takie jak urazy fizyczne, problemy zdrowotne, zaburzenia emocjonalne i psychologiczne, a nawet śmierć.

Nasze projekty mają na celu:

• edukację społeczeństwa na temat problemu przemoc w rodzinie,
• zwiększenie świadomości społecznej,
• jak również wsparcie dla osób doświadczających przemocy poprzez edukację zwłaszcza kobiet ze środowisk uchodźczych/ migranckich w zakresie ich praw.

Prowadzimy m.in. kampanie społeczne, warsztaty i szkolenia dla różnych grup społecznych, w tym dla policjantów, nauczycieli, pracowników socjalnych oraz ofiar przemoc w rodzinie.

Nasze działania wspierają:

„Aby zapobiegać błędom w sprawach o przemoc w rodzinie, trzeba szkolić prokuratorów i sędziów.”

Adam Bodnar

Nasz projekt:  „Edukacja z zakresu mechanizmów przemocy domowej dla studentów prawa”  ma na celu poszerzerzenie wiedzy przyszłych adwokatów, prokuratorów i sędziów na temat tego zagadnienia. Przygotowany przez nas kurs e-learningowy ma na celu wyeliminowanie mitów i stereotypów, które środowisko prawnicze wciąż niestety powiela doprowadzając w ten sposób do wtórnej wiktymizacji i paradoksalnie – wymierzania surowszych kar ofiarom przemocy niż jej sprawcom.

Szkolenie powstanie we współpracy ze specjalistami z  Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu oraz z norweskiego Stiftelsen Alternativ Til Vold, którzy od  lat działają z Fundacją HumanDoc w licznych projektach nad wprowadzaniem systemowych rozwiązań dotyczących przeciwdziałania przemocy domowej (m.in. szkolenia psychologów podczas lockdownu w 2020r.).

Certyfikowany kurs będzie się składać się będzie z kilku modułów, w których zostaną przedstawione m.in. następujące zagadnienia:

– Stereotypy na temat przemocy domowej. Statystki wykazują, że środowisko prawnicze wciąż nie jest wystarczająco wrażliwe na ten problem. Z jednej strony go dostrzega, z drugiej – traktuje przemoc seksualną i fizyczną jako sprawę marginalną, którą interesują się wyłącznie organizacje kobiece.

– Skuteczność programów edukacyjno- korekcyjnych. Z analizy danych wynika, że większość sprawców uczestniczących w tego typu programach, uświadamia sobie swoją agresję, uczy się ją kontrolować i nie wraca na drogę przestępstwa. Mimo to polscy sędziowie rażąco rzadko ich na nią kierują.

– Case study: perspektywa osób doświadczających przemocy w zetknięciu z polskim wymiarem sprawiedliwości. Osoby pokrzywdzone często zniechęca do składania zawiadomień o popełnianiu przestępstwa a do spraw nie włącza się ich wniosków dowodowych. Ich brak zaś zachęca sąd do uznawania niewielkiej szkodliwości społecznej czynu popełnionego przez oskarżonego i umarzania postępowania.

Dzięki proponowanemu przez Fundację HumanDoc nowoczesnemu e-learningowi tę sytuację uda się zmienić.  Reorganizacja środowiska wymiaru sprawiedliwości przyczyni się do lepszego identyfikowania i bardziej profesjonalnego traktowania ofiar przemocy domowej.

Projekt „Edukacja z zakresu mechanizmów przemocy domowej dla studentów prawa” finansowany przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię z Funduszy EOG i Funduszy Norweskich w ramach Programu Aktywni Obywatele –
Fundusz Regionalny.

Donator

Partnerzy

W ostatnich latach współczesny świat wystawia na próbę dobre samopoczucie i zdrowie psychiczne każdego z nas, nie wspominając o najmłodszych. Pandemia COVID-19 spowodowała, że co siódme dziecko zostało bezpośrednio dotknięte izolacją społeczną, a ponad 1,6 mld najmłodszych utraciło na stałe lub tymczasowo dostęp do edukacji. Zakłócenie rutyny, edukacji, rekreacji, a także troska o dochód rodziny i zdrowie sprawiają, że wielu młodych ludzi czuje lęk i złość oraz martwi się o swoją przyszłość. 

Mając na uwadze te niepokojące tendencje, skupiliśmy się na grupie najbardziej odizolowanej, a tym samym narażonej na wykluczenie społeczne – młodzieży z Ośrodków Socjoterapeutycznych.

Co to takiego?

Młodzieżowe Ośrodki Socjoterapii przeznaczone są dla dzieci i młodzieży, które z powodu zaburzeń rozwojowych, trudności w uczeniu się i zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym są zagrożone niedostosowaniem społecznym i wymagają stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania i socjoterapii.

Wraz z partnerami z trzech europejskich krajów – Włoch, Węgier oraz Litwy stworzyliśmy projekt, który skupia się na zdrowiu psychicznym wśród młodzieży z tych Ośrodków. Projekt „Zdrowie psychiczne wśród młodzieży z ośrodków socjoterapeutycznych w Europie” jest ważnym elementem w zakresie podniesienia wiedzy, a także wprowadzenia nowoczesnych metod edukacji z tego obszaru wśród pracowników młodzieżowych, ponieważ wiedza o tym temacie w świadomości społecznej prawie nie istnieje. 

Jak planujemy działać?

Przede wszystkim na szeroką skalę. Dzięki międzynarodowej współpracy pomiędzy pracownikami młodzieżowymi z ośrodków, a działaczami z organizacji pozarządowych stworzymy szansę na wymianę doświadczeń, wspólne działania i wzmocnienie dbałości o zdrowie psychiczne wśród nastolatków. Warto bowiem pamiętać, że na całym świecie 1 na 7 dzieci w wieku od 10 do 19 lat żyje ze zdiagnozowanym zaburzeniem psychicznym. Prawie 46 000 nastolatków każdego roku popełnia samobójstwo, powodując, że jest to jedna z pięciu najczęstszych przyczyn zgonów w tej grupie wiekowej. 

Następnie scenariusze zostały wykorzystane w drugim etapie projektu, w którym wszyscy uczestnicy szkolenia, a zatem pracownicy ośrodków oraz działacze młodzieżowi z organizacji pozarządowych przeprowadzili wspólnie w swoich krajach serię ośmiu całodziennych warsztatów skupiających się na temacie zdrowia psychicznego w oparciu o niekonwencjonalne metody nauczania. W tym  m.in. zajęcia sportowe, warsztaty z uważności (en. mindfulness), komunikacji bez przemocy (NVC), elementy arteterapii (rysunek, rzeźba itd.), a także praca z głosem czy z ciałem, zajęcia z elementami aktorskimi czy muzycznymi. Formuła zależała od kreatywności prowadzących.

W kolejnym, trzecim etapie, który poprzedził wspomniana seria warsztatów, spotkaliśmy się ponownie, tym razem online, aby wspólnie podsumować nasze działania, ocenić ich skuteczność i podzielić się wrażeniami oraz uwagami. Dzięki temu możliwe było przejście do ostatniego, czwartego etapu projektu, który stanowi zwieńczenie poprzednich działań.

W ramach współpracy międzynarodowej pomiędzy partnerami, stworzyliśmy publikację podsumowującą dotychczasowe działania. Opisaliśmy przebieg projektu, a także załączyliśmy przykładowe scenariusze zajęć z rekomendacjami dla ośrodków na terenie czterech krajów partnerskich – Polski, Litwy, Włoch i Węgier. Publikacja została przetłumaczona na języki narodowe oraz angielski, dzięki czemu uzyska lepszy zasięg i będzie promowana w lokalnych mediach. Zostanie również przesłana do ośrodków na terenie krajów uczestniczących w projekcie.