Małopolska – region, który dla tysięcy osób staje się tymczasowym domem. Od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie trafiają tu dzieci bez opiekunów, samotne matki, osoby starsze i z niepełnosprawnościami. W zbiorowych miejscach zakwaterowania toczy się codzienność, której nie powinno być – pełna niepewności, lęku, braku wsparcia. Właśnie tam dociera projekt realizowany przez HumanDoc i Fundację Zustricz w partnerstwie z UNICEF.

W centrach zbiorowego zakwaterowania, gdzie czasem dzieci stanowią większość lokatorów, brakuje psychologów, pedagogów, osób przeszkolonych w zakresie ochrony dziecka czy znajomości kontekstu kulturowego. Nie istnieją wspólne procedury wsparcia, a dostęp do edukacji, pomocy prawnej czy poradnictwa psychologicznego często jest przypadkowy – zależny od miejsca, a nie od potrzeb.

Projekt realizowany przez HumanDoc, Fundację Zustricz w partnerstwie z Biurem UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce odpowiada na te braki. Działania koncentrują się na ochronie dzieci uchodźczych i wspieraniu ich opiekunów – zwłaszcza tam, gdzie sytuacja jest najbardziej wymagająca.

Z tą świadomością działają zespoły terenowe HumanDoc – mobilni pracownicy realizujący indywidualne ścieżki wsparcia w centrach zakwaterowania zbiorowego. W miejscowościach takich jak Jasienica, Szczawnica, Rabka- Zdrój czy Kraków prowadzone są spotkania z dziećmi i ich opiekunami. Każdy przypadek analizowany jest osobno: od oceny sytuacji dziecka, przez identyfikację ryzyk i zasobów, aż po stworzenie planu działania, przekierowania do specjalistów i wspólne zamknięcie sprawy.

Równolegle HumanDoc z Fundacją Zustricz współtworzą ogólnopolski program szkoleniowy dla pracowników socjalnych, którzy nadzorują opiekę tymczasową nad dziećmi uchodźczymi. Szkolenia obejmują komunikację wrażliwą kulturowo i różnice wychowawcze między Polską a Ukrainą, rozumienie ukraińskiego kontekstu kulturowego w pracy socjalnej, bezpieczne rozmowy z opiekunami o przemocy i prawach dziecka, współpracę ośrodków pomocy społecznej z organizacjami pozarządowymi oraz zagadnienia dotyczące przemocy ze względu na płeć i reagowania na przemoc wobec dzieci.

Wspólnym celem wszystkich działań jest zwiększenie jakości, spójności i dostępności pomocy oferowanej dzieciom z doświadczeniem uchodźstwa. Dzięki współpracy z instytucjami lokalnymi i ogólnopolskimi, projekt wzmacnia system ochrony dziecka – nie tylko doraźnie, ale z myślą o długofalowej zmianie.

Projekt realizowany jest przez Fundację Zustricz i Fundację Human Doc w partnerstwie z Funduszem Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF), przy wsparciu Biura ds. Ludności, Uchodźców i Migracji (PRM) Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych, Rządu Japonii i Rządu Republiki Korei.    

PARTNERZY

Rebuilding Lives: Odzyskać życie po utracie wzroku i słuchu

Jedna chwila. Eksplozja. Wypadek. Huk, po którym zapada cisza. Obraz, który nagle się zaciera.
Wojna i nagłe traumy zmieniają wszystko – także sposób, w jaki odbieramy świat. W Ukrainie, ale też w innych częściach Europy Środkowo-Wschodniej, coraz więcej osób traci wzrok lub słuch w wyniku wojennych doświadczeń, katastrof czy wypadków. A gdy milkną syreny i opada kurz, zaczyna się inna walka – o odzyskanie poczucia bezpieczeństwa, o życie na nowo.

Właśnie na ten moment odpowiada projekt Rebuilding Lives, realizowany przez Fundację HumanDoc wraz z partnerami z regionu. Tworzymy kompleksowy program wsparcia, który krok po kroku pomaga osobom po traumatycznej utracie zmysłów wrócić do codzienności – nie tylko poprzez rehabilitację medyczną, ale też wsparcie psychologiczne, społeczne i zawodowe.

Od czego zaczynamy?

Punktem wyjścia jest Ukraina – kraj, w którym dramatycznie rośnie liczba osób z nagłą utratą wzroku i/lub słuchu. W 2022 roku odnotowano tam blisko 20 tysięcy nowych diagnoz zaburzeń wzroku, a w ciągu zaledwie siedmiu miesięcy 2023 roku – już ponad 19 tysięcy. Szacuje się, że co roku około 1 000 żołnierzy traci wzrok na froncie. System ochrony zdrowia nie jest przygotowany na taką skalę potrzeb. Brakuje specjalistów, skoordynowanych działań i długoterminowego wsparcia.

Nasz projekt odpowiada na te wyzwania, rozwijając i testując program szkoleniowy dla specjalistów, którzy na co dzień pracują z osobami po traumatycznej utracie zmysłów. Tworzymy sieć profesjonalistów – psychologów, lekarzy, doradców zawodowych i pracowników socjalnych – którzy wspólnie oferują zintegrowaną pomoc: od wsparcia psychicznego, przez rehabilitację, po integrację społeczną i zawodową.

Co robimy inaczej?

Nasze podejście jest holistyczne i trauma-informed – czyli dostosowane do potrzeb osób po silnych doświadczeniach emocjonalnych. Wiemy, że nie wystarczy zadbać o ciało – trzeba też odbudować poczucie bezpieczeństwa, tożsamość, relacje. Dlatego tak dużą wagę przykładamy do wsparcia psychologicznego, pomocy rodzinie oraz długofalowego planowania przyszłości zawodowej i społecznej.

Współpracujemy z ukraińską Akademią Rozwoju Zawodowego, która akredytuje program i zadba o jego rozwój w kolejnych latach. Co ważne – projekt od początku tworzony jest tak, by można było go łatwo wdrożyć także w innych krajach regionu, które mierzą się z podobnymi wyzwaniami. Bo trauma nie zna granic.

Kto bierze udział w pilotażu?

Program testowany jest w Ukrainie na grupie osób, które straciły wzrok lub słuch – zarówno żołnierzy, jak i cywilów. W projekcie uczestniczą też ich rodziny. Uczestnicy korzystają z indywidualnych konsultacji, grup wsparcia i dostosowanych do ich sytuacji form pomocy psychospołecznej. Dzięki temu możemy na bieżąco testować i doskonalić narzędzia, które później trafią do szerszego zastosowania w regionie.

Co chcemy osiągnąć?

• Kompleksowy program szkoleniowy, który łączy wiedzę medyczną, psychologiczną i społeczną – gotowy do wdrożenia w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
• Wzrost kompetencji specjalistów – setki osób, które będą umiały działać skutecznie w sytuacjach kryzysowych i wspierać poszkodowanych w sposób zintegrowany.
• Bezpośrednie wsparcie dla uczestników – realna poprawa dobrostanu osób biorących udział w pilotażu, potwierdzona twardymi danymi.
• Model, który można wdrożyć wszędzie tam, gdzie pojawia się kryzys – w wyniku wojny, katastrofy naturalnej czy masowego wypadku.

Dlaczego właśnie HumanDoc?

Od lat łączymy pracę na rzecz zdrowia psychicznego z działaniami społecznymi i edukacyjnymi. Prowadzimy centra wsparcia psychospołecznego w Polsce i Ukrainie, szkolimy specjalistów, współpracujemy z partnerami w całej Europie Środkowo-Wschodniej i na Kaukazie. W 2018 roku nasz projekt zdobył tytuł Projektu Roku Funduszu Wyszehradzkiego – za innowacyjność i realny wpływ.

Projekt Rebuilding Lives to kolejny krok w budowaniu systemów, które nie tylko reagują na kryzysy, ale dają ludziom szansę na prawdziwe odzyskanie życia. Z pełnią godności, sprawczości i nadziei.

DONORS

PROJECT PARTNERS

Skutki powodzi nie kończą się wtedy, gdy znika woda. Dlatego HumanDoc i Fundacja Biedronki uruchamiają wspólny program wsparcia dla osób, które nadal żyją w cieniu powodzi z 2024 roku.

Kilka miesięcy po powodzi, która w 2024 roku zniszczyła część południowej Polski, setki rodzin wciąż nie mają gdzie wrócić. Mury ich domów pozostają zawilgocone, instalacje są zniszczone, a tymczasowe schronienia zaczynają ciążyć. W takich warunkach trudno mówić o normalności. HumanDoc od początku katastrofy był na miejscu – nie tylko z pomocą doraźną, ale także z planem długofalowego wsparcia.

Z myślą o długofalowej pomocy HumanDoc podjęła współpracę z Fundacją Biedronki, której celem jest wsparcie osób najbardziej poszkodowanych przez żywioł. W ramach projektu przekażemy 350 kart przedpłaconych o wartości 1000 zł każda, co umożliwi bezpośrednią i elastyczną pomoc rodzinom z terenów zalanych. Wsparcie kierowane jest do osób, których sytuacja życiowa uniemożliwia szybki powrót do własnych domów, i które wymagają pilnej pomocy w zabezpieczeniu podstawowych potrzeb.

Program wsparcia, który wspólnie realizujemy, opiera się na prostym, ale bardzo skutecznym rozwiązaniu: rozdysponowaniu wśród powodzian kart przedpłaconych – to narzędzie, które umożliwia realne wsparcie przy jednoczesnym zachowaniu decyzyjności po stronie powodzian. To oni zdecydują jak i na co wydać te pieniądze. 

Dodatkowo część osób starszych i schorowanych zostanie objętych wsparciem podczas remontu ich zlanych domów.

Program działa na podstawie sieci lokalnych koordynatorów i precyzyjny proces kwalifikacji. HumanDoc odpowiada za operacyjną stronę projektu oraz monitorowanie jego skuteczności.

Fundacja Biedronki zabezpiecza finansowanie i wspiera dystrybucję. Połączenie tych kompetencji pozwala działać szybko, sprawnie i z pełnym szacunkiem dla osób, które przeszły przez traumatyczne doświadczenia.

HumanDoc od lat specjalizuje się w działaniach pomocowych na styku kryzysu humanitarnego i odbudowy społecznej. W centrum, jak zawsze, stoi człowiek i jego konkretne potrzeby. Współpraca z Fundacją Biedronki wzmacnia ten kierunek działań.

Partner

Powódź, która nawiedziła Opolszczyznę i Dolny Śląsk we wrześniu, przyniosła ogromne straty – nie tylko materialne, ale i emocjonalne. Zalane domy, zniszczone szkoły, drogi oraz uprawy to tylko część problemów, z jakimi zmagają się mieszkańcy dotkniętych powodzią terenów. HumanDoc, pierwsza organizacji rozpoczęła działania pomocowe od pierwszych dni katastrofy.

Powodzian wspieramy także teraz, bo dopiero wówczas, gdy fala powodzi opadła, znana jest skala zniszczeń i potrzeb. Nasze wsparcie powodzian, jest tym bardziej potrzebne.

Konkretna pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna

Wspieramy powodzian z woj. Opolskiego, gdzie powódź dokonała największych zniszczeń w skali kraju, oraz w woj. dolnośląskim. Szczególną uwagę zwracamy na miejsca, do których pomoc nie dociera lub jest marginalna. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu w niesieniu pomocy humanitarnej w Polsce i na świecie, stworzyliśmy sieć współpracy z lokalnymi liderami i władzami, co pozwala nam działać skutecznie i szybko.

Nasze działania obejmują m.in:

1. Poprawę koordynacji pomocy materialnej – wspieramy magazyny pomocowe i zapobiegamy marnowaniu darów, dbając, by trafiały tam, gdzie są najbardziej potrzebne.
2. Wsparcie psychologiczne – organizujemy zajęcia i pomoc dla dzieci, młodzieży oraz ich rodzin, by pomóc im poradzić sobie z emocjonalnymi skutkami powodzi.
3. Indywidualne wsparcie dla najbardziej potrzebujących – osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, samotne matki czy rodziny wielodzietne otrzymują od nas pomoc dostosowaną do ich potrzeb.

Dlaczego to robimy?

Pomoc w sytuacjach kryzysowych to nie tylko kwestia materialna. To także troska o godność i zdrowie psychiczne ludzi, którzy nagle stracili poczucie bezpieczeństwa. Wiemy, że w takich chwilach ważne jest nie tylko dostarczenie wody czy jedzenia, ale także wsparcie emocjonalne i odbudowa wspólnoty. Dlatego współpracujemy z lokalnymi liderami i specjalistami, by budować trwałe rozwiązania.

Jak pomagać powodzianom?

Pobierz krótki poradnik

Polska Costa to projekt, który odpowiada na realne potrzeby polskiej społeczności mieszkającej na południu Hiszpanii – potrzebę widoczności, integracji i dumy z pochodzenia. Działań nie kierujemy jednak wyłącznie do Polonii. Chcemy, by polska kultura była obecna w przestrzeni publicznej, dostępna i ciekawa również dla Hiszpanów i międzynarodowej społeczności Costa Blanca.

Cel projektu?
Po pierwsze – zwiększyć obecność Polski w lokalnym krajobrazie kulturowym. Po drugie – wzmocnić tożsamość i integrację środowisk polonijnych. Po trzecie – stworzyć trwałe narzędzia promocji kultury, które będą działać także po zakończeniu projektu.

Dlatego postawiliśmy na działania lokalne, wielojęzyczne i otwarte. Na wydarzenia, które angażują, zamiast tylko informować.

Zorganizowaliśmy interaktywne stoisko „Odkryj Polskę” podczas Międzynarodowego Festiwalu Kultury w Jávea – z atrakcjami dla dzieci i dorosłych, z rękodziełem, quizami, muzyką i degustacją polskich potraw. Na miejscu rozdawaliśmy także dwujęzyczne materiały informacyjne o Polsce, jej historii i współczesności. Zależało nam, żeby obraz Polski był różnorodny, nowoczesny, ale też zakorzeniony w tradycji.

W Santa Pola odbyła się wystawa polskich artystów, których prace nawiązywały do doświadczenia życia w Hiszpanii. Pokazaliśmy polską wrażliwość, ale też ciekawość świata – i to w przestrzeni, która na co dzień nie kojarzy się z polską kulturą. Dla wielu był to pierwszy kontakt ze sztuką znad Wisły.

Na jesień zorganizowaliśmy rodzinny piknik z okazji Święta Niepodległości. Nie był to akademicki event, a wspólne świętowanie – z muzyką, quizami, animacjami dla dzieci i lokalną kuchnią. Chcieliśmy, by każdy – niezależnie od pochodzenia – mógł się poczuć częścią tej wspólnoty.

Uzupełnieniem działań offline jest gazeta „Polska Costa”, którą wydajemy w trzech językach: po polsku, hiszpańsku i angielsku. Poruszamy w niej tematykę życia codziennego, migracji, lokalnych inicjatyw i kultury. Docieramy do tysięcy czytelników na wybrzeżu – zarówno w wersji drukowanej, jak i online.

Efekty?
– setki osób zaangażowanych w działania projektowe,
– większa rozpoznawalność Polski w regionie,
– mocniejsze więzi wśród lokalnej Polonii,
– materiały promocyjne, które będą służyć także w przyszłości,
– sieć współpracy z lokalnymi partnerami – od muzeów po stowarzyszenia sąsiedzkie.

„Polska Costa” to projekt, który działa tu i teraz, ale też zostawia trwały ślad. W relacjach, w wiedzy, w poczuciu przynależności.

Fundacja HumanDoc realizuje ten projekt wspólnie z lokalnym stowarzyszeniem HISPOLA i gazetą „Polska Costa”.

Zadanie dofinansowane w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku.