Filmy i sztuka dla niewidomych? Tak, to możliwe!

Kilkaset osób niewidomych i niedowidzących z Mołdawii, Ukrainy i Gruzji mogło w ub. roku doświadczać sztuki – uczestniczyć w projekcjach filmów. Bo choć osoby z niepełnosprawnością wzroku nie mogły ich zobaczyć, mogły – dzięki audiodeskrypcji (AD) – odbierać sztukę innymi zmysłami.

Wśród uczestników projektu, byli nastoletni uczniowie ukraińskiej szkoły z internatem dla osób niewidomych. Dla wielu z nich była to pierwsza w życiu okazja, by obejrzeć film z AD. Ich reakcje były bardzo emocjonalne. Innym, równie przełomowym wydarzeniem była projekcja filmu z AD w gruzińskim kinie, w Tbilisi, gdzie po raz pierwszy zorganizowano tego rodzaju pokaz. Dla niewidomych z Gruzji było to pierwsze w ich życiu wyjście do kina.

 Pokazy odbyły się w ramach projektu „Rozwój i promocja audiodeskrypcji filmów w krajach Partnerstwa Wschodniego” finansowanego przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki. Realizowała go nasza fundacja wraz z zagranicznymi partnerami z Mołdawii, Ukrainy i Gruzji, Białorusi, Czech i Słowacji. Dzięki szeroko zakrojonej współpracy między krajami możliwe było dostosowanie siedmiu nowoczesnych produkcji kinowych dla niewidomych lub niedowidzących widzów poprzez wgranie do filmów audiodeskrypcji. Co więcej, niektóre filmy przetłumaczono na język migowy. Były to pierwsze tego typu pokazy w historii Mołdawii

osób niewidomych i niedowidzących z Mołdawii, Ukrainy i Gruzji mogło w ub. roku doświadczać sztuki – uczestniczyć w projekcjach filmów.

organizacji wspierających osoby niepełnosprawne otrzymało płyty DVD z filmami z audiodeskypcją

nowoczesnych produkcji kinowych dla niewidomych lub niedowidzących widzów poprzez wgranie do filmów audiodeskrypcji .

Jak tworzyć audiodeskrypcję? – Wyznaczamy standardy

 Zaangażowanie osób niewidomych w życie kulturalne poprzez dostosowania elementów współczesnej kultury do ich potrzeb było jednym z aspektów projektu. Drugim, równie ważnym elementem było wyszkolenie specjalistów z zakresu opracowywania audiodeskrypcji, by w ten sposób przyczynić się do promocja idei AD i dostępnej kultury w krajach Partnerstwa Wschodniego. W tym celu zorganizowano szkolenia (w Warszawie i w Kiszyniowie) prowadzone przez ekspertów z zakresu audiodeskrypcji z Polski, Czech, Słowacji i Białorusi. Uczestniczyli w nich przedstawiciele krajów partnerskich, z Gruzji, Mołdawii i Ukrainy. Wśród uczestników były także osoby niewidome, których doświadczenie bezpośrednio wpływało na jakość rezultatów.

Czym jest audiodeskrypcja?

Osoby niewidome lub niedowidzące, jak my wszyscy chcą uczestniczyć w życiu kulturalnym. Wybrać się do kina, czy uczestniczyć w premierze nowej wystawy w muzeum. To możliwe dzięki audiodeskrypcji, czyli specjalnie opracowanych komentarzy przygotowanych przez profesjonalnego audiodeskryptora. Dzięki nim, osoba niewidoma wie co dzieje się w filmie, gdy nie ma dialogów, albo, w przypadku muzeów, opisuje eksponaty, by osoba niewidoma mogła je sobie wyobrazić .

Stanisław Brudnoch

Fundacja HumanDoc

Podczas spotkań w Kiszyniowie i Warszawie uczestnicy szkoleń zbierali wiedzę dot. standardów AD oraz praktycznych aspektów jej tworzenia. Odbyły się też dyskusje z ekspertami z Polski, Czech i Słowacji nt. specyfiki AD w tych krajach. Dzięki zaangażowaniu międzynarodowego zespołu możliwe było opracowanie ujednoliconego tekstu zawierającego standardy AD. Dokument odpowiada zasadom wytyczonym przez Unię Europejska i stanowi czytelny przewodnik dla twórców AD.

Działania projektu były promowane podczas 12 pokazów filmów. Każdy z nich zaczynał się od prelekcji dot. projektu i tworzenia audiodeskrypcji i perspektyw jej rozwoju.

Płyty DVD z filmami z audiodeskrypcją zostały przekazane 60 organizacjom, które zorganizują pokazy filmów lub wypożyczą je osobom niewidomym.

Projekt jest współfinansowany przez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki